Hemen zaude: Hasiera Aktualitatea Bloga

Ausardia gutxi

Ez da onargarria Urkulluk jakitera eman duena, zera alegia, atzeratuz 2015raino balizko edo ustezko adierazpen proposamena. Euskal Herriak hiru esparru eta hiru baldintzetan jokatzen du bere herri izatea. Iparraldean inoiz baino indar handiagoz jokatzen ari dira beren lurralde erakundearen defentsa, nahiz eta bertako indar politikoen orekak ez diren guztiz aldekoak. Nafarroan aldaketaren garaiak hurbiltzen ari direla zantzu nabarmenak daude. Baina aldi berean Euskal Erkidego Autonomoan, EAEn, atzeratu egin nahi da edozein ekimen eta, okerragoa izan da lorpena bezala saldu nahi izatea estatutua 30 urte luzean ez aldatu izana.

EAJ-PNVk eta PSEek sinatutako itunean ihes egin diote gaiari eta ez bakarrik hori baizik eta PSEek argi eta garbi esan du erabakitze eskubidearen aurka jokatuko duela. Horregatik 2015ra atzeratu nahi izatea erabaki eskubidearen eztabaida ez da onargarria.

Esan beharra daukagu oso kezkatuak eta arduratuak geratu ginela, EAEko Lehendakaria den Urkullu jaunari, aste honetan entzundakoengatik Legebiltzarrean burutu zen Politika Orokorreko Osoko Bilkuran, izan ere, bere egitasmoen aurkezpenean, inolako mentziorik ez baitzion egin Euskal Herriari. Euskal Herriak esistituko ez balu bezala. Ez zuen asmorik ere azaldu erabakitze eskubidea garatzeko, ez eta gauzatzeko. Eta Madrili begira, Estatuaren menpekotasunaren baitan kokatu zuen Jaurlaritzaren jarduna plano guztietan, besteak beste PSE-EEren akordioaren sostenguaren eta babesarekin esplizitoki, eta baita PPren zeharkako laguntzarekin inplizitoki. Alegia, bere lan ildoa, gaur egungo markoa hobetzean kokatu zuen, Gernikako Estatutua oinarri hartuta, Estatuarekin lehia demokratikoari muzin eginez, Katalunian hasitako bidearen kontrako norantzan. Euskal Bidea, Euskal Etxe burujabearen eraikuntzatik kanpo kokatuz. Laburbilduz, ausardia gutxi erakutsi zuen Urkulluk! Eta aitzakiak jarri zituen bata bestearen atzean.

Nahiz eta ondoren kolore abertzaleekin makilatzen saiatu den bere egitasmoa-

Beste murrizketa bat. Kopago berria!

Osasun Sailak kopago berria (ospitaleko farmaziena) ez duela aplikatuko esanez irten da. Sinisgarria? Aurreko Kopagoa ixil-ixilik aplikatu duenean?

Darponen hitzek, kopago berriarekin ez dagoela ados eta Jaurlaritzak ez duela aplikatuko esan du, ez dute inolako sinisgarritasunik, (Madrileko Osasun ministeritzak Ospitaletako farmazietan kopagoa ezartzeko atera duen aginduaren aurrean). Orain arte ikusi dugu zer egin duen Madrilek onartutako botiken kopagoarekin (16/2012 lege dekretuarekin). Ados ez dagoela esan bai, baina belarriak jeitsita, Madrili aurre egin gabe, aplikatu.

Beraz, Jaurlaritzak eta Osasun Sailak bere hitzak sinisgarritasuna izatea nahi baldin badu, legegintzaldi hasieratik daraman jokabideari amaiera eman beharko dio, eta gizarteari eta herritarrei emandako hitza betetzeari ekin beharko dio osasun arloko esparru guztietan, eta bereziki Madriletik datozkigun herritar guztien Osasun eskubidearekin amaitu nahi duten neurrien aurrean. Orain arte Jaurlaritza eta Osasun Sailak beraien ekintzekin erakutsi duten gauza bakarra izan da Rajoyren neurriak konpartitzen dituztela eta ez dutela inolako arazorik neurri horiek gauzatzeko, eta neurri horiekin bat egiteko.

Lehenengo,16/2012 neurriarekin, 417 botika Osasun babesetik kanpo geratu dira, herrritarrak beraien poltsikotik bitartekoak jartzera behartuaz. Beraz, arazoa ez da bakarrik botiken prezioa igotzen dela, baizik eta makina bat botika babes publikotik kanpo geratzen direla. Eta bestetik, makina bat pertsona Osasun arretatik kanpo utzi dituzte gogoratu: urtebete erroldatuak ez daramaten pertsonek ez dutela Osasun arreta normalizatua bermatua izateko eskubiderik. Hein handi batean, hori ere, Lopez jaunari esker, Berrordainketaren dekretuari jarri zion errekurtsoan, arreta unibertsalean murrizketa ezarri zuelako ,horrela 26/1988 dekretuan jasoa zegoen Osasun arreta eskubide murriztuaz.

Beraz, eskatzen diogu Osasun sailari has dadila, ordua baita, herritarren Osasun babes eta arretaren eskubidearen alde eta defentsan lanean, berandu baino lehen. Hitz gutxiago eta ekintza gehiago.

EAJk bakearen aurrean bertigoa?

Euskal Herriko historiari begirada bat emanez, badirudi bakegintzaren aurrean EAJri bertigoa sartzen zaiola hezurretaraino. Txiberta, Argel… Jakin badakit ez dagoela maila horretan alderatzerik, baina orain maila xumeago batean, baita ustez bere kuttunaren, besoko umearen, Bake Ponentziaren aurrean, berriro bertigoa sartu zaio. Eta saldu egin gaitu guztiok.

Oraingoan, nabarmen geratu da EAJren jarrera. Jarrera baztertzaile eta manipulatzailea. Ez Bakea helburu, ez giza eskubideak helburu. Horretarako, instrumentu paregabea: ponentzia bera. Premisa baztertzaile makilatua: lau alderdi nagusien adostasuna. Aginte makila: Estatuari. Argudio ponpoxoa: “lurzoru etikoa”. Eta laguntzaile bikainak, lema bakarrarekin: guztiok ezker abertzalearen aurka! Finean, PORROTA. Heriotza iragarria. Gogoan ditu orain Patxi Zabaletaren bere garaian esandakoak: “Ponentzia hau hila jaio da”.

Benetan bukaera tristea. Herritarrak, Politika eta Bakea galtzaile. Guztiok galtzaile. Hau da Bakea eraikitzeko borondatea eta eskuzabaltasuna? Batzuek ez dute ikasten; edo agian ez dute ikasi nahi. Ikasteko etxeko lan ugari eta iragan bat dugunean, irakasten. Ez dugu ikasten Bakeak eman duela bidelagun eta eskakizun arerio. Baina oraindik jarraitzen dute aitzakien bila, norbere ardura barneratu beharrean. Errudun bila. Bakeak errudunik aurkitu nahi ez duenean, EAJko jaun-andreak.

Herritarren osasunarekin jolasean

Gogoan ditut Azkuna eta Inclan Jaurlaritzako Osasun sailburu ziren garaiak eta zer nolako adierazpenak egiten zituzten. Sendagileak dira biak ala biak, eta bata zuria soinean izan ez arren, mediku gisa aritzen ziren, herritarrei osasunarekin ezin zela jolastu azpimarratuz. Bada, urteak aurrera joan dira, eta beraien alderdikoak berriro itzuli dira Jaurlaritzara, eta orain haiek dira gu guztion osasunarekin jolasten ari direnak, beti ere negozioa buruan izanda.

Duela hilabete batzuk, Madrildik etorri zitzaigun notizia: Osasun asistentzia eskubidearen eta prestazioen berrantolaketa, iraunkortasunaren aitzakian. Alegia, Kopagoa edo eta Berrordainketaren inposizioa. Murrizketa. Ordutik, epel jokatu dute Jaurlaritzan ardura izan dutenek; indarrean ez zutela jarriko esan bai, baina azkenean, hemen daukagu botiken berrordainketa.

EH Bildutik proposamen argiak eta gauzagarriak jarri ditugu mahai gainean, Madrilek proposatzen duen botiken berrordainketaren ondorioak ezerezean uzteko: Kontzertu ekonomikoaren 4. xedapenak ahalbidetzen duen kupoaren negoziazioa erabiltzea eta, batez ere, funts berezia sortzea, herritarrek, guzti-guztiek, berrordainketaren ondorioak ez pairatzeko.

Baina EAJk muzin egin die gure proposamenei, azken baten, ados daudelako Madrildik PPk proposatzen duen berrordainketarekin. Tokiko administrazioen erreforma mahai gainean jarri zuenean Espainiako Gobernuak, laster asko atera zen Erkoreka Jaurlaritzako bozeramailea EAEn horrelakorik ez zela indarrean jarriko argi eta garbi uzteko. Arlo honetan ezezkoa posible bada, zergatik ez da posible botiken berrordainketari dagokionean? EAJ ados dagoelako, eta prest dagoelako Madrilek proposatzen duena herritarrei inposatzeko.

Otsoaren hankatxo neoliberala gonapetik atera zaio EAJri, baina jakitun da hori eztali eta disimulatu beharra daukala iritzi publikoaren aurrean. Egiteko horretan PSE-EEren laguntza estimaezina izan du. 18.000 eurotik beherako diru-sarrerak dituzten herritarrei botiken berrordainketa indargabetzea adostu zuten. Baina zer gertatzen da gainontzeko herritarrekin? Zergatik ordaindu behar dituzte birritan botikak? Non dago herritarren arteko berdintasun irizpidea?

Guk herritar guzti-guztien osasuna zaindu eta bermatu nahi dugu. Osasuna da gizarte moderno eta demokratiko baten zutabe nagusietako bat, eta osasunaren doakotasuna eta unibertsaltasuna zalantzan jartzerik ez dauden irizpideak dira. Pertsonen arteko aukera berdintasuna ezin duelako bere burua Ongizate Estatutzat duenak alboratu. Aukerak egon badaude irizpide horiek betetzen jarraitzeko, eta zegokion lekuan aurkeztu eta proposatu ditugu. Baina egun Jaurlaritzan dauden jeltzaleek nahiago izan dute multinazional farmazeutikoen interesak eta diru gosea babestu, herritarren osasuna zaintzea eta babestea baino. Gure osasunarekin ezin zela jolastu errepikatzen ziguten horiek berak dira gu denon osasuna kasinoko erruletako bolatxoaren pentzura jarri dutenak. Zertarako, eta gutxi batzuk beraien poltsikoak diruz betetzen jarraitu ahal izateko.

 

Onkologikoa, guztiona

Integrazio funtzionala EZ da Integrazioa sistema publikoan. Bi gauza oso desberdin dira, eta integrazio funtzionalak ez du esan nahi, inondik inora, integrazioa bere osotasunean, eta Legebiltzarrak emandako mandatua Onkologikoa sistema publikoan, Osakidetzan, integratzea izan zen. Ostiraleko batzordean Osasun Sailak argi utzi zuen EZ duela Legebiltzarraren mandatua beteko.

Hasteko, esan beharra dugu gure ustez positiboa dela integrazioa funtzionala, alegia zerbitzuen bateratze eta koordinazioa, egikaritzea. Baldin eta borondate politikoa zintzoa baldin bada. Baina ez da nahikoa eta ez da bermea egiazko integrazio estruktural batetarako. Izan ere, egon daitekeen borondatearen arabera, planteatzen den integrazio funtzionalak zerbitzuetariko baten itxiera ekar dezake, eta horretarako “boleto” guztiak ditu Onkologikoak. Baldin eta Jaurlaritzak sustatu eta garatu beharreko hitzarmenean Onkologikoaren etorkizuna bermatzeko baldintzak ez baldin badira jasotzen.

Gure ustez, Kutxaren obra sozialaren norabidea eta gerentzia berriaren urratsak ikusita, gerta daiteke Onkologikoa husten joatea, zerbitzuak poliki-poliki Donostiako ospitale unibertsitariora bideratu, ondoren bideragarritasun eza argudio bezala erabiltzeko, langileak kaleratzeko eta azkenik Onkologikoa esku pribatuetan uzteko. Hori guztia finantziazio publikoarekin.

Beraz, Onkologikoaren finantziazioa %85 baldin bada, zergatik ez Onkologikoa osasun sistema publikoan integratu? Zein da arazoa?

Darpon jaunak eta bere taldeak emandako azalpenetan, sistema publikoan integrazioa gauzatzeko bermeak falta direla ikusi genituen. Onkologikoari etorkizuna eta orain arte euskal gizartean bete duen funtzioa betetzen jarraitzeko bermeak. Osasun batzordean besteak beste, eskatu genion:

- Orain arte eman ez dituen urratsak ematea, Legebiltzarrak emandako mandatua betetzeko eta sistema publikoan integrazio estrukturala gauzatzeko. Ondorioz, hitzarmenean jaso beharreko irizpideak hauek dira, besteak beste:

-Finantzazioa.

-Gaixoen deribazioa. -

Alde bakoitzaren konpromisoak.

-Gaixoen historialak eta itxarote zerrenden kudeaketa.

-Langileen inguruko konpromisoak. Gure ustez, beharrezkoa da azterketa bat egitea, ezaugarri guztiak kontuan izanez. Eta horren araberako integrazio prozesu bat planteatzea. Nola integratu sare publikoan. Denborak, faseak zehaztuz.

-Eraikinaren eta baliabide teknikoen ingurukoak.

EAJ Madrilgo parametroen sareetan

Oraindik ere hamaika ikustekoak jaioak gara! Erabat ulertezina egiten zait EAJko legebiltzar taldeak gaur izan duen jokabidea eta eman duen botoa. Ulertezina egiten zait alfonbra gorria jarri izana PSE-EEren eta PPren proposamen bati, non:

“- Espainiako estatuari babesa adierazten zaio, adieraziz aipaturiko zuzenbide estatuak, herritarren eskubideak eta askatasunak bete- betean bermatzen dituela.

-Adierazten da ez dagoela batere problemarik ideia politikoak defenditzeko, baldin eta legalitatearen esparruan planteatzen badira.

-Adierazten da ez dagoela preso politikorik…”

Jokabide horren aurrean, mila galdera etortzen zaizkit burura, mila galdera eta mila erantzun. Baina kezkagarriena: zein demokrazia eredu babestu eta garatu nahi dute Urkulluk eta EAJk? Non geratzen dira pertsona guztien eskubide guztien defentsa? Euskal Herrian ez da egon eta ez dago gatazka politikorik?

Guzti horrek iradokitzen digu EAJ Madrilgo gobernu eta alderdien parametroetako bakearen eraikuntzan eroria dagoela dagoeneko, guztion eta guztiontzat bake eta elkarbizitza eraikitzen ahalegindu beharrean.

Poderoso caballero es Don Petróleo

Dani Maeztu 2013/05/07
El lehendakari prefirió alejarse de los numerosos planes, programas, documentos, etc. que tiene la administración en algún cajón de Lakua. Decidió defender el pasado y la apuesta por el petróleo

Palabras y hechos. Virtualidades y realidades. Lo potencial y lo realizado. Términos todos ellos opuestos, antónimos, que dibujan la diferencia entre un gobierno firme y sincero; y otro modelo de gobierno que basa su administración básicamente en estrategias de comunicación y marketing. La brecha que separa un grupo de términos y otro es cada día más amplia, y de eso se deriva el cabreo que tiene la sociedad actualmente.

Necesitamos representantes más sinceros, más transparentes. Que no defiendan hoy una teoría en una comparecencia pública, y que mañana administren el país según la teoría contraria. Representantes públicos que unan sus discursos con sus hechos. Cuanto más cerca estén ambas cuestiones, antes mejoraremos la imagen pública que tiene la sociedad de nosotros y de nosotras. Y lo necesita la sociedad en general; no es una cuestión únicamente que compete a la clase política.

Explico esto porque en el ámbito medioambiental, muchas veces obviado por la opinión publicada, esta fisura entre el discurso y la acción es espectacular. Tristemente. El último acontecimiento indignante es la inauguración de la planta de coque de Petronor en Muskiz. Un acto que habría podido servir para, definitivamente, y aprovechando el eco «rosa» de la presencia del Príncipe, introducir el debate sobre el modelo energético de Euskal Herria. Sin embargo, la variable medioambiental y de modelo energético quedó difuminada, por la ausencia, premeditada o no, del lehendakari en el acto.

Lo que sí se escucharon fueron las palabras del portavoz del Gobierno Vasco, diciendo lo siguiente: «Por eso saludamos este esfuerzo inversor de Petronor. Porque es sinónimo de confianza en el futuro. Porque simboliza el punto de inflexión; el deseado reinicio de la actividad económica, del consumo, del crecimiento y del empleo». Todo ello, en referencia a la inauguración de la planta de coque. Esas palabras fueron una loa al modelo energético que capitaliza el petróleo; y al mismo tiempo, una traición nítida al discurso público que hace la administración vasca a favor de la renovación del modelo energético, traición que, seguramente, es consecuencia de la hipoteca que algunos partidos tienen con el capital.

Quienes nos oponemos a ese modelo energético estamos convencidos de que el futuro de la actividad económica no pasa o no debería pasar por el petróleo. De hecho, todos los datos apuntan a que la dependencia con esta materia prima nos puede condenar a una dependencia futura insostenible, materialmente, medioambientalmente y económicamente. Por ello, tras escuchar al portavoz del gobierno decidimos interpelar al lehendakari sobre esa aseveración que se redacta algunas líneas más arriba.

La respuesta fue digna de Sálvame deluxe o cualquier programa parecido. No nos interesaban las excusas de por qué Urkullu faltó a aquella inauguración; el marco del debate, para nosotros y nosotras, era otro. Lo único que pudimos rescatar de su intervención fue una defensa de Petronor y su apuesta por la planta de coque, porque según su visión, es un elemento importante en el futuro industrial y energético de Bizkaia y Euskadi. Y por supuesto, salió el tema de los más de 700 millones que Petronor aporta al fisco vizcaíno. He ahí la cuestión que empaña cualquier argumento medioambiental. Poderoso caballero es don dinero, venga de donde venga. Aunque venga de una planta que a día de hoy no tiene licencia de actividad y de obras para la nueva planta de coque; aunque venga de una planta que solo en 2012 tiene más de 4 episodios de emisiones incontroladas, que han sido denunciadas por los vecinos que las sufren.

La brecha entre el discurso y la acción de gobierno llega cuando se sacan de los cajones a los que han sido condenados los múltiples estudios que abordan el cambio climático. Actualmente, no hay estudio que se precie que a la hora de abordar el cambio climático que no hable de la necesidad de abandonar el consumo de combustibles fósiles y la necesidad de hacer una apuesta clara por fuentes de energía renovable. Si acudimos a diferentes planes que ha publicado en los últimos años el propio Gobierno Vasco (véase el Programa Marco Ambiental 2011-2014; Plan Vasco de lucha contra el cambio climático 2008-2014; o la Estrategia Energética de la CAPV E2020), encontraremos objetivos y acciones concretas que van en la línea del abandono de las energías fósiles y su sustitución por las renovables, con el objetivo de reducir los gases de efecto inverna- dero. También estamos convencidos de que mantener la apuesta por las energías fósiles no generaría más empleo y actividad económica que la apuesta por las energías renovables. Más bien todo lo contrario. Una revolución energética de transición, con el objetivo puesto en un mínimo de 20% de fuentes renovables como aportación al sistema energético de la CAPV en el 2020, supondría miles de nuevos empleos. Y todo ello contribuiría a, precisamente, cumplir lo que se recoge en el Plan Vasco Contra el Cambio Climático. Volvemos a lo anterior: se acercarían las palabras a los hechos; los discursos a las acciones.

Sin embargo, el lehendakari prefirió alejarse de los numerosos planes, programas, documentos, etc. que tiene la administración en algún cajón de Lakua. Decidió defender el pasado y la apuesta por el petróleo. Todo ello aderezado con dosis de frivolidad, al comparar las emisiones de Petronor con las que provoca un día y medio de tráfico en Donostia. El Señor Urkullu, les vino a decir a los habitantes de Muskiz que seguirán recaudando por 7.000 habitantes y respirando por la contaminación de 200.000, todo un consuelo.

Zaindu beharreko harribitxia

Krisi garaiotan, inoiz baino beharrezkoagoa da herritarrei osasun estaldura ematea. Eta horretarako, urteetan eraikitako egitura mantendu, zaindu eta bizkortzea, harribitxia bailitzan.

Harribitxi hori Osakidetza da. Jaurlaritzak duen eta Euskal Herriko enpresa, aberastasun sortzaile eta banatzaile garrantzitsuena. Batez ere, aberastasun banatzaile garrantzitsuena. Ez du falta egiten ez dakit zelako eta nolako enplegu planak asmatzea, etxean bertan daukagunean, eta gainera bitarteko hori sistema publikoak bermatu beharreko ongizatean gakoetariko bat denean. Bitarteko garrantzitsua dakagu enplegua mantentzeko; baina ez, kontrako bidea hartu da.

Aplikatzen hasi diren neurriekin, Osakidetzaren zutabeak deseuztatzeari ekin zaio, sistema publikoa argaltzeari ekin zaio, eta ondorioz, kalitatean, hobeto esanda herritarrak artatzeko zerbitzuan, eragin zuzen zuzena du. Dagoeneko, errealitate bilakatzen hasi da zoritxarrez. Gure zentro eta ospitaleetatik buelta bat ematea besterik ez dago. Eta kontuz! Ez gara ari gure profesionalei ezer leporatzen. Baina berauei bitartekoak ez bazaizkie eskaintzen, baldintza duinak ez bazaizkie eskaintzen…Eta ez naiz ari soldataren mailaz. Haratago noa. Azkenean lan zamak igotzen dira, ordezkapenak ez badira betetzen, bakoitzak artatu beharreko gaixo kopurua igotzen da, pazienteari ezin eskaini behar adina denbora; itxarote zerrendak gora. Denborarekin jasanezina bilaka daitekeen egoera.

Iaz, urte osoan zehar lanean ziharduten behin behineko langileak aurten soilik hilabete batean aste bukaera bat edo beste lan egin dute soilik. Guztiok ditugu han hemenka ezagunak, eta ziur nago datu horiek eskura ditugula, zer esanik ez Osasun Sailean. Eta ez naiz ari 25 urteko gaztetxoez, baizik eta urteak daramaten eta esperientziadun langileez; bereziki kategori baxuenetako langileez ari naiz: erizainak, administrariak, auxiliarrak, zeladoreak… Errealitate gordina hurbiletik egiazta genezake.

Garaiz gaude abian jarri diren politika murriztaileak bertan behera utzi eta bestelako norabidea hartzeko. Osakidetza herritarren aldeko norabidean jar dezakegu oraindik: enplegua mantenduz, osasun estaldura mantenduz, eta urteetan eraikitako Osakidetzaren egituraketa ondarea mantentzearekin batera, zainduaz. Guztiok irabaziko dugulako.

Erantzukizunaren izenean

Hurrengo asteartean ezagutuko ditugu Jaurlaritza berriaren 2013rako aurrekontuak, Urkulluk lehendakari kargua hartu zuen egunetik aurkeztuta daudela sinetsarazi nahi izan digutenak. Orduan ezagutuko ditugu zeintzuk diren EAJren benetako asmoak, orain arte pildora txikietan eta ondo dosifikatuta eman diotelako gizarteari horren berri.

Hasiera hasieratik, aurrekontu horien onarpena obsesio bilakatu da gobernu berriarentzat. Aldez aurretiko inolako lanketa kolektibo gabe, “estabilitate instituzionalaren”  eta erantzukizunaren izenean, aurrekontuak ezagutu gabe, berauen onarpenerako txeke zuria eskatu zaigu gainontzeko alderdioi. Eta orain, aurrekontuak jendaurrean aurkezteko bezperan, joko maltzurrari ekin dio Jaurlaritza berriak, eta horiek onartu ezean, gizarte zerbitzuak, osasun zerbitzuak edota hezkuntza zerbitzuak kolokan egon daitezkeela azpimarratzen dute, erantzukizun guztia oposizioko taldeen esku utziz. Estabilitate instituzionala delakoaren izenean, txeke zuria eskatzen ari zaizkigu, zertarako, eta erakunde batek daukan tresnarik eta bitartekorik funtsezkoena aurrera ateratzeko, baina aldez aurretik taldeekin edo eragileekin lanketarik egin gabe eta adostasun zabalak bilatu gabe. Are okerragoa, adostasunak bilatzeko ez dute asmorik azaldu, eta gobernuaren irudia sendoa izatea baino ez dute bilatu.

Adostasunaren izenean guztia. Adostasun zabalak. Eta gure galdera da: adostasunak, adostasun zabalak,  zertarako? Benetan aurrekontu eraginkorrak lortzeko? Krisira eraman gaituzten politika publikoak aldatzeko? Edo eta langabezian sakontzeko, sistema publikoa argalduz, behin behineko langileak etxean utziz, ordezkapenak ez beteaz? Sistema Publikotik kontzertazioaren bidez esparru pribatua indartzeko? Galdera horri erantzun dio azken egunetan Erkoreka Jaurlaritzako bozeramaileak, eta enplegu publikoa deuseztatuko dutela aitortu du. Eta dekretuz ere onartu dute langile publikoek astean 35 ordu baino gehiago lan egin behar izatea. Pixkanaka, baina EAJ ari da bere hankatxoa erakusten. Jaurlaritzara heldu zirenetik enpleguaren sorrera abiapuntu eta ardatz nagusi izan dutela adierazi dute, baina neurri bat bera ere ez dute hartu enpleguaren sorrera bultzatzeko, eta hartu dutena, dekretuz gainera, enpleguak deusezteko izan da. Kasu honetan, enplegu publikoa, sektore pribatua gero eta indartsuago izateko.

Behin eta berriro, komunikabideetan Erkidegoko patronalaren aldetik adierazten zaigu adostasuna eta, beraz, aurrekontuak aurrera ateratzea, ezinbestekoa dela daukagun Ongizate Estatua mantentzeko eta sendotzeko. Galdera da: zein ongizate estatu? 2006ko abendutik orain gobernuan dagoen alderdi berberak ezartzen joan den politika neoliberalekin, eta bereziki politika fiskal eta sozial atzerakoi eta pribatizatzaileekin suntsitzen joan den Ongizate Estatu hori?

Esan bezala, hauteskundeak irabazi zuenetik pildora txikietan “saldu” digu bere errealitatea eta asmoa EAJk. Kanpaina aurretik, funtsezko arlo nagusietan, hezkuntzan, osasunean eta gizarte zerbitzuetan, ez zen murrizketarik egingo. Horren ondoren etorri zen dohikuntzak egiteko premia adieraztea. Eta azken urratsa izan da EAJren ingurutik etortzen hasi zaigun mezua: oinarrizkoak diren zerbitzu publikoak berdefinitu beharra izango dela. Honek guztiak gehiegi gogora arazten digu PPk Espainiako Gobernua hartu zuenean jarraitutako gidoiari. Eta UPNren jokabideari.

Daukagun egoera benetan latza da. Oso latza. Datorkiguna zenbakitan adieraztearren: Kultura Sailean %22ko murrizketa izango dela aurreratu dute, eta gizarte politiketan eta enpleguan %24koa. Horren traslazioa egin beharko genuke gainontzeko esparruetara. Eta Madrildik datorkigun erasoak ez du bidea errazten. Beste kontu bat da, Madrilgo egoera eta murrizketak probestea atzeko atetik pribatizazioan sakontzeko, aukera berdintasunarekin, ekitatearekin amaitzeko; bakoitzak duen maila ekonomikoaren araberako hezkuntza edo osasun zerbitzua jasotzeko. Eta horrela, poliki-poliki, gizartearen oinarri demokratikoak ahultzen joateko. Raxoiren gobernuarekin fondo ideologikoa konpartituz: zentralismoa, pribatizazioa, herritarren eskubideak pribilegio bilakatuz.

Aurreko astean grafikoki adierazi zuen hori guztia Alfonso Alonso Kongresuko PPren bozeramaileak: EAJrekin oso harreman ona eta egoeraren irakurketa partekatua egiten zutela, eta hori beste esparru batzuetara ere zabaldu beharra dagoela.

Beraz, EAJk egin du bere hautua, eta hori ez da krisira ekarri gaituzten neurri eta politikak eraldatzetik etorriko. Aitzitik, orain arte indarrean jarri diren politiketan eta neurrietan sakontzeko asmoa inoiz baino garbiago azaltzen ari dira jeltzaleak, eta hurrengo asteartetik aurrera, ageri-agerikoa izango da, behin aurrekontuak aurkeztuta.

Jaurlaritza berriak ezin duena da erantzukizunez jokatzeko eskatzea gainontzeko alderdioi, bere aurrekontuak besterik gabe aurrera ateratzeko. Erantzukizuna beste era batera ulertzen dugu guk. Erantzukizunez jokatzea da herritar orori bere eskubideak eta zerbitzuak bermatzea, ongizate estatua bermatzea eta indartzea edota kalitatezko enpleguaren sorrera bultzatzea.

Onkologikoaren pribatizazioa

Onkologikoak funtzio oso garrantzitsua betetzen du sistema publikoan. Herritar oro, artatuz minbiziaren prebentzio, diagnostiko eta tratamenduan. Agerikoa da Onkologikoaren erreferentzialtasuna, bai herritar eta bai esparruko profesionalentzat.

Helburu publiko eta soziala duen zentro Onkologikoa, gipuzkoarrek eginiko ekarpen ekonomikoaz gain, Osakidetzarekin orain arte izandako hitzarmenaren ondorioz, erkidego honetako herritarrek beraien zergen bidez, diru publikoaz aurrera irten da, urteak eta urteetan. Beraz, nabarmen geratzen da bere jatorri, ardura eta kudeaketa zatirik handienean, gehiena ez izatearren, publikoa dela. Jatorri, bokazio eta helburu soziala. Herritar oro, dena delarik hauen jatorri, maila ekonomiko zein soziala, inolako salbuespenik gabe artatzeko. Zerbitzu unibertsal eta kalitatezkoa bilakatuz.

Baina zein da arazoa? Orain arteko egitura, egun batetik bestera kolokan jarri dela. Kolokan baino, hobeto esanda, bukaera eman nahi zaiola jatorri, bokazio, helburu, kobertura sozial, publikoari. Hori da ikusten ari garena, kezkatzen gaituena eta gertatzerik nahi ez duguna. Azkenean, gertatu daitekeena era oso xinplean laburtu daitekee:

1.-Osasuna negozio bilakatzeaz gain, minbiziaren prebentzio, diagnostiko eta tratamendua bakoitzak duen maila ekonomikoaren araberakoa izango dela.

Europako erreskatearen mehatxupean, Espainiako erreinuak onarturiko erreformen ondorioz, Legebiltzar honetan onartu zen Kutxen Legearen laguntza “estima ezinaz”, obra soziala desagertzeko bidean jartzeaz gain, pribatizazioari ateak ireki zaizkio, eta ondorioz Onkologikoa bete betean ukitzen du. Esparru pribatura inolako lotsarik gabe sartzeko aukera ahalbidetuz. Bizkarra emanez esparru publiko eta estaldura unibertsalari. Eta hori da bereziki kezkatzen gaituena: ESTALDURA UNIBERTSALA Eta Onkologikoa ez bilakatzea BIDERAGARRITASUN EKONOMIKOA helburu duen etsipenak hartutako gaixoak lobby farmazeutikoen menpe erabiliko dituen zentroa.

 

Beraz, Osasun Sailak, nahiz eta berez bere ardura ez den, baina duen herritarrekiko duen arduragatik. Duen ardura publiko, sozial eta politikoagatik, ezin du utzi, eragotzi beharko luke, Onkologikoa  esku pribatuetan geratzea. Herritarren jabegokoa den erreferentziazko zentroa, Onkologikoa, sistema publikoaren baitan txertatzea. Horrela Osasun Sistema Publikoaren kalitatea hobetuz, kalitatean irabaziz, eta herritarren osasuna, ekonomiaren gainetik jarriaz. Alegia, Pertsonak ardatz bilakatuz, eta ez ekonomia.

Ezin delako onartu, krisi ekonomiko espekulatzailearen ondorioz, eta batzuen gose ase ezinaren ondorioz, herritarrak, langileria, Onkologikoak ordaintzea.

Erakundeak, eta Jaurlaritza hau ezin dira geratu ezer egin gabe.

Ez da nahikoa Kontzertaziorako hitzarmena berritzearekin.

Kontzertazioak ez du bermatzen Pribatizazioari ateak ixtea.

Are gutxiago, kanpoko enpresa batetako kudeatzaileak ezarritako helburuak onartu behar baldin baditu. Kontzertazioak ez du bermatzen orain arte Onkologikoak bete duen funtzioa eta helburua betetzen jarraitzea. Are gutxiago, kanpoko enpresa batetako kudeatzailea jarri denean, enpresa pribatu batekin egin den hitzarmenaren ondorioz, eta berorren helburua, urte bukaeran erregistro merkantilean irabaziak, etekinak, aurkeztea denean. Eta orain arteko Onkologikoaren funtzioa aldatzea: alegia, prebentzio, diagnostiko eta tratamendutik, eta III.mailako ikerkuntzatik; Igo eta II.mailako ikerkuntzara iragatea, 3 urtetan etekinak lortzeko eta “Osasun Turismoa” bultzatzeko.

Non geratu da helburu Soziala eta Publikoa zuen gure Kutxa? Zertan bukatu behar du herritarren ekarpen ekonomikoarekin lortu den Obra Sozialak?

Beraz, non geratzen da Sistema publikoak  bakarrik bermatzen duen herritarren Osasunaren defentsa? Sistema Publikoak herritarren Osasun eskubide gainerako irizpideen gainetik defendatzen du. Bestelako sistemetan egiten ez den bezala. Onkologikoaren sorrera estatutuetan oso argi agertzen da: irabazi asmorik gabeko entitatea dela. Ez dut uste horrek inolako azalpenik behar dituenik. Baina orain, dena hankaz gora jarri nahi da, txanpon batzuen trukean, herritarren Osasunaren gainetik.

Horregatik, gaurkoan Osasun Sailburuari eskatu nahi diogu, mimo handiz har dezala Onkologikoaren afera. Eta Sistema Publikoan INTEGRATU dezala.INTEGRAZIOA bultzatu dela. Badakigu egun batetik bestera egitea ez dela erraza izango.

 

 

Baina poliki poliki etenik gabe egin daiteke, baldin eta borondate politikoa baldin badago. Baldin eta Osasun Sistema publikoan sinesten baldin baduzue eta herritarren Osasuna defendatu nahi bada. Osasuna, negozioaren aurretik. Hori bakarrik Sistema publikoak bermatzen du. ONkologikoaren integrazioak izugarri hobetuko luke sistema publikoaren kalitatea. Ez al dugu hori bilatzen? Erreferentzialtasuna, kalitatea, herritar guztien osasun eskubidea bermatzea. Baliabideak optimizatuz, Bideragarritasun soziala helburu izanda, termino merkantilistak alboratuz.